مروری بر روشهای تصمیمگیری متعارف و نامتعارف
قسمت اول: متعارف
این شماره: نردبان تاشو!
ما یک روش نردبانی برای تصمیمگیری داریم که بیشتر برای دوری جستن از قضاوتهای عجولانه کاربرد دارد. اما این نردبان تاشو یک داستان دیگری دارد. در واقع یکی از تکنیکها برای بکارگیری در روش هارتنت است.
اساس نردبان بر ترقی تدریجی است؛ این تدریجی یادمان باشد.
حالا در نظر بگیرید که در یک گروه کوچک میخواهیم ایدهها را جمع کنیم. متأسفانه کسانی در گروه داریم که خیلی حرافاند و در هر موضوعی ادعا دارند که میدانند و از قضا صدای بلندی هم دارند. این یک مشکل همیشگی است که چگونه میتوان از لابلای این صداهای بلند ایدههایی از خاموشان هم گرفت. اینجاست که این شیوه بکار میآید.
یادمان باشد که اگر یک گروه از کنترل خارج شود، میتواند تصمیماتی خیلی زیانآور بگیرد.
این تکنیک به ما کمک میکند که فرای جنگ و ستیز خودنمایانه افراد در گروه برویم و ایدههای ناب را بیرون بکشیم و به تصمیمات بهتری برسیم.
این روش به ما کمک میکند که همه اعضای گروه را به مشارکت فراخوانیم و این باعث میشود که همافزایی در گروه رخ دهد.
اما قدمهای این شیوه نردبان تاشو چگونه است؟
خوب، عین نردبان تاشو که از پایین باز میشود و بهتدریج به ارتفاع نهایی میرود، اینجا هم ما تدریجی جالبی داریم.
در این روش، افراد نظر خود را قبل از آنکه تحت تأثیر نظرات دیگر همگروهیها قرار بگیرند، ارائه میدهند. این باعث میشود:
۱. ایدههای بیشتری داشته باشیم.
۲. افراد خودشان را پنهان نمیکنند و در نتیجه مخالف خاموش نداریم.
۳. جلوی سر و صدای افراد پرسر و صدای خودنما و سلطهگر گرفته میشود.
۴. همه افراد حس میکنند در تصمیمات دخیل بودند، پس در اجرا همافزایی ایجاد خواهد شد.
گامهای تکنیک نردبان تاشو
مرحله ۱:
اول مشکل به همه افراد گروه قبل از جمع شدن داده میشود. این مرحله باید هدفش تشکیل یک کارگروه اولیه باشد و بحث اولیه درباره اینکه مشکل چیست و تبدیل آن به یک مسئله خوب، انجام شود. بعد از آن وارد مرحله دوم میشویم.
مرحله ۲:
گروه تصمیم میگیرد یک گروه اصلی دو نفره تشکیل شود. این دو نفر در مورد مشکل صحبت میکنند.
مرحله ۳:
یک نفر از جمع به گروه دو نفره اولیه اضافه میشود. عضو سوم قبل از شنیدن ایدههایی که قبلاً بین دو نفر اول بحث شده، ایدههای خودش را به آن دو نفر میدهد و سپس این سه نفر با هم ایدهها را به اشتراک میگذارند. به همین ترتیب، فرد چهارم و پنجم نیز به همین شیوه وارد میشوند تا آخرین فرد گروه به این فاز اضافه شود.
نکته کلیدی این است که هر فرد باید بهصورت مستقل ایده خود را مطرح کند و کسی نباید قضاوتی داشته باشد. در نهایت، بحث نهایی انجام شده و راهحل یا راهکار مسئله استخراج میشود.
پس میبینیم که تکنیک نردبان تاشو:
۱. ساختاری مرحلهبهمرحله دارد.
۲. پایداری تدریجی دارد؛ یعنی درست مثل نردبان تاشو که بر پایههایش متکی است، مشارکت تدریجی نیز به تصمیم، استحکام و قوت میبخشد.
۳. نظم و هندسهای در کار است که منجر به خروجی مناسب و قابل ارزیابی خواهد شد.
این روش به ما کمک میکند که نظرات همه را بگیریم. دقت شود که با روش دلفی اشتباه گرفته نشود. ما این تکنیک را در گروههای کوچک بکار میگیریم.
اگر در گروهها نیاز به اخذ ایدهها از همه اعضای گروه دارید ولی معضل افراد سلطهجوی حراف و همهدان و مدعی دارید، این روش را در نظر داشته باشید.
محقق و نویسنده : آرین پناه پور
شبکه متفکران 