گردآوري و تخليص : ميترا صالحزاده، فاطمه زندي
پديدههاي غيرقابل توضيح و نامتعارف، همواره تخيل بشر را به چالش واداشته و جزء جدايي ناپذير تجربيات انسان ها شده اند.اين تجربيات همواره موضوع جدال دايم دو دسته از افراد بوده است: يكي مبلغان خوشباور هر واقعه مافوق طبيعي و دوم كساني كه هرنوع پديدة مافوق طبيعي را بلافاصله رد مي كنند.
با پيشرفت علوم، شاخه اي از دانش به نام فراروان شناسی به مطالعة چنين پديده هايي اختصاص يافته است. اين دانش با نيروي زوال ناپذير، بحث و جدل هاي بي شماري را پشت سرگذاشته و در يك قدمي تثبيت جايگاه خود در دانش نوين قرار دارد.
در ابتدا فراروان شناسي، قلمرو آماتورها ومحققان اهل تفنن بود. بعدها در اوج موفقيت پيشگامان بزرگ این تحقیقات چنين به نظر مي آمد كه احتمال پذيرش بخشي از آن، توسط جهان علم به وجود آمده است. با اين وجود، تا مدت ها قسمت عمدة تحقيقات را افراد عادي علاقهمند انجام ميدادند. اما در دو دهة اخير دامنة تحقيق در مورد ماوراء الطبيعه چنان گسترش يافته است كه فقط اشخاصي كه آموزش علمي مرتبط با آن را ديده باشند، مي توانند در اين رشته كار كنند.
اين پيشرفت ها فقط پس از گذشت يك دهه از مرگ پدران تحقيق در زمينة قابليت هاي فرارواني حاصل شده است.كساني همچون جوزف بنكس راين(1) و همسرش لوييزا راين(2)، ويليام ويلهلم اچ. سي. تنهف(3)، هانس بندر(4)، اميليو سرواديو(5) و… كه بر تثبيت و پيشرفت اين علم تأثيري تعيين كننده داشته و تحقيقاتشان جنبة ملي و بين المللي به خود گرفته است.
امروزه علوم سنتي براي فراروان شناسي نوين احترام قائل هستند و تغيير و تحول در طرز فكر منتقدان برجسته نيز نشان دهندة تأكيد بر اين روند است. آنان ناگزير شدند بپذيرند كه آزمايش هاي مختلف انجام شده از كيفيت بسيار بالايي برخوردارند و ديگر نمي توان نتايج آن ها را بلافاصله رد كرد. جسيكا اوتس(6) آمارگر برجسته و استاد دانشگاه كاليفرنيا در گزارشي رسمي چنين مي نويسد:» نتايج آماري مطالعات مورد بررسي قرار گرفته بسيار فراتر از آن است که تصور شود نتایج به دست آمده ممكن است بصورت تصادفي رخ داده باشد. اين ادعا كه شايد نتايج بدست آمده به دليل اشتباهات روش شناختي بوده است قاطعانه رد مي شود». از ديد دانشمندان، فراروان شناسي وجود پديده هاي مورد بررسي را ثابت كرده است و اكنون بايد توجه و فكر خود را بر مسئله چگونگي درك اين پديده ها و طبقه بندي استفاده عملي از آن ها متمركزكند.جسیکا اوتس همچنین می گوید : » توصيه ميشود كه آزمايش هاي آينده بر روي درك چگونگي كار اين پديده ها و استفادة مفيد از آن ها متمركز شود. ادامة آزمايش ها صرفا به منظور ارائة دليل چندان سودمند نيست». اين امر براي فراروانشناسان كه در گذشته بيشتر وقتشان به تلاش براي توجيه تحقيقاتشان مي گذشت، گامي بس بزرگ است و حال آنان مي توانند همة انرژي خود را صرف تلاش براي درك اين پديده ها كنند.
امروزة اين قبيل تحقيقات بيشتر با نظريه هاي پيچيدة علمي و آزمايش هايي سروكار دارند كه اشخاص عادي قادر به درك آن ها نيستند و غالبأ بر روي تلاش علمي براي گشودن راز رابطه متقابل و عجيب ميان ذهن وماده در بنيادي ترين سطوح متمركز شده است.در واقع پديده هاي خارق العاده نه به شكل پديده هاي چشمگير بلكه به شكل مبادله هاي ناديدني آرام و پنهاني ميان ذهن و ماده جريان دارند. اين امر شايد چندان مهم جلوه نكند اما در واقع انقلابي در نحوة درك ما از آگاهي و نقش آن در جهان است. آنچه را كه اتفاق مي ناميم در حقيقت ابدأ اتفاقي نيست. اتفاق هم براي خود نظمي پنهان دارد اين نظم را Psi مي نامند.
Psi نامي است كه به كل پديده هاي مافوق طبيعي اطلاق می گردد و شامل دو گروه اصلی ، یکی ادراكات فراحسي(ESP)(7) و دیگری روان جنبشي(PK)(8) است. ادراكات فرا- حسي دریافت اطلاعات از راههاي غيرمعمول است و روان جنبشي تاثيرگذازی بر ماده به وسيله عواملي غيرقابل توضيح می باشد. ساير اصطلاحات متداول از اين قرارند :
تله پاتي (تبادل اطلاعات بين اشخاص بدون كمك حواس معمولي)، غيب گويي ( به دست آوردن اطلاعات در مورد اشياء يا موقعيتهاي دور، بدون انتقال از طريق حواس معمولي) و پيش آگاهي (آگاهي يافتن از وقايع آينده بدون استفاده از طرق معمول).
علاوه بر اين اصطلاحات رايج ، فراروانشناسي به عنوان علم پديده هاي غيرمتعارف رواني (AMP)(9) تعريف شده است و آگاهي فراحسي را شناخت غيرمتعارف (AC )(10) و پديده هاي PSI راپدیده های غيرمتعارف نيز مي نامند. از آن جا كه تحقيقات آزمايشگاهي در زمينة روانجنبشي بيشتر بر روي اثرات جزئي در درون سيستم هاي تصادفي متمركز شده است براي تعريف اين اثرات غالبأ از دو اصطلاح استفاده مي شود: الف ـ آشفتگي غير متعارف (AP)(11)و عمل متقابل ذهن و ماده (MII)(12).
. با توجه به اين نكته باید دانست كه پديده هاي غيرمتعارف هيچ فصل مشتركي با پديده هاي غيرعادي – اصطلاحي كه نشان دهندة انحراف از حالت عادي بخصوص به معناي آسيب شناختي آن است – ندارند.
در چند سال اخير اصطلاح جديدي جايگزين اصطلاح متداول ادراك فراحسي شده است : مشاهد از دور (RV)(13) كه به معني ديدن يا ادراك از فاصلة دور است.
سرويس هاي اطلاعاتي و فراروانشناسي
دربارة برنامة تحقيق در مورد ماوراء الطبيعه براي استفاده از آن در سرويس هاي اطلاعاتي و نظامي نظريه هاي عجيبي بر سر زبانهاست. هر چند این نظریه ها موضوع جدیدی نیست و با نگاهی كوتاه به تاريخ در مي يابيم كه از عهد باستان طالع بينان، پيشگويان و … همواره مورد اطمينان حاكمان و فرماندهان نظامي بوده اند. در ايلياد اثر هومر، كالچاس طالع بين، كشتي ها را به سوي تروا هدايت مي كند و قادر است صداي خدايان جاويد را بشنود.اگر چه این نظریه ها دور از دسترس به نظر می آمد اما بعدها به تدريج ازعظمت مسئله كاسته شد و همه چيز در سطح زميني تري رخ داد. در جنگ جهاني دوم بود كه آلمان و انگليس همزمان ستاره شناس ها و افراد داراي نيروهاي فوق طبيعي را به كار گرفتند تا از مواضع دشمن مطلع شوند. دو دهة بعد در ايالات متحده عده اي به اين نتيجه رسيدند كه اقدامات مشابهي در پس پردة آهنين(کشور شوروی سابق ) صورت مي گيرد كه قادر است امنيت ملي آمريكا را به خطر اندازد.اما آنها چگونه توانسته بودندPsi را در ارتش شوروي به كار گيرند؟
دستيابی به اين نتايج در حالی بود که تا اواخر دهه 1960 سرويس هاي اطلاعاتي غرب گاه و بيگاه كار روانشناسان را بررسي مي كردند اما قضاوتشان بر اساس تحليل هاي افراد غيرفراروانشناس و کسانی بود كه نظر مساعدي نسبت به اين مسائل نداشتند و همواره توصيه مي كردند كه دولت آمريكا وارد اين رشتة نامعلوم علم نشود. پس از دريافت اين اخبار بود که به تدریج دانشمندان كشورهاي مختلفي همچون آمريكا، روسيه، چين، ژاپن و … تحقيقات وسيعي را در زمينة علوم فراروانشناسي آغاز كردند. بطور مثالCIA (سازمان اطلاعات جاسوسي آمريكا) از اوايل دهة 70 برنامه هايي سري را طراحي كرد كه بيش از 23 سال و با هزينه اي متجاوز از 20 ميليون دلار در جريان بود. اين كار علاوه بر فراروان شناسان به فيزيك دانان نیز سپرده شده. آنان با پشتوانة بودجة دولت به راهكارهاي جديدي بسياري در زمينة تحقيق دست يافتند كه به نوآوري هاي مهمي انجاميد.
اما وظيفة آن ها كاملا جنبة كاربردي داشت: Psi بايد به وسيله اي براي جاسوسي تبديل مي شد. اكنون بعضي از اسناد محرمانة گذشته در دسترس عموم قرار دارد كه اهميت تحقيقات فرارواني در بازي قدرت ميان كشورهاي جهان را به نمايش مي گذارد. اين اسناد همچنين موفقيت ها و محدوديت هاي استفادة عملي از i Ps را نشان مي دهند.
بررسي مسابقة تسليحاتي رواني بين ابرقدرت هاي جهان، نقش Psi و ساير شاخه هاي علوم فرارواني را در جنگ هاي رواني تبيين مي كند.
جنگ روانی چیست ؟ بعدی هراس انگیز از جنگ سرد که در حال ظهور است .
منبع
مجموعه سه جلدي روشهاي جنگ رواني، نشر حم، 1382
1 – Josheph Banks Phine
2 – Louisa Ella Rhine
3 – Wilhelm H.C. Tenhaeff
4 – Hans Bender
5 – Emilio Servadio
6 – Jessica Utts
7 – Extrasensory
8 – Psychokinesis
9 – Anomalous montal Phenomena
10 Anomalous Cognition –
11 – Anomalous Pertyrbatuib
12 – Mind – Matter Interaction
13 – Remote Viewing
14- توضيحات مبسوط در اين مبحث در متن كتاب موجود است.
