گرد آوری از منابع: مهندس پدرام کاظمی
بازنویسی و تالیف: مهندس آرین پناه پور
هیکلش بزرگتر از شماست. امکانات شرکتش بیشتره، پول بیشتر داره، رانت بیشتر داره، امکان سوء استفاده داره… نترس بهش بگو گول هیکلش رو نخوره چرا که شما یک مدیر نسل پنجمی هستید. یعنی یک مدیر جودو کارید و خبر نداره و یا خودش رو زده به بی خبری ! حالا ببینید جودو چه راه حل هایی رو ارائه می دهد چگونه این هیکل زمین گیر می شه ؟!
ورزش «جودو» يکي از ورزشهاي قديميدر کشور ژاپن و بنيانگذار آن استاد «کانو» است. واژه «جودو» از ترکيب دو کلمه «جو» به معناي ملايمت ، و واژه «دو» به معني اصل و يا روش است. لغت»جو» از ورزش «جوجيتسو» مشتق شده که توسط سامورائيها مورد استفاده قرار ميگرفت. پس جودو را تحت عنوان «روش ملايمت» ترجمه کردهاند. استاد کانو، جودو را آميزه اي از قدرت و هنر توصيف کرد که در آن به شما ميآموزد، چگونه از قدرت رقبا عليه خود آنها استفاده كنيد و جودوکار ياد ميگيرد چگونه درصدد اجراي حمله بهموقع در طول مدت مسابقه باشد. جودوکار در حين مسابقه ميآموزد بهدنبال نقاط ضعف حريف بوده و آماده باشد که با تمام قوا به او حمله کند. البته نکته اصلي در طول مسابقه، بهکارگيري مقدار صحيح قدرت مورد نياز است. در اين ورزش يک آدم ضعيف و سبک وزن با استفاده از فنون جودو ميتواند يک هرکول قدرتمند را بر زمين بزند و بر او غلبه کند، يعني يک فرد کوچک اندام با استفاده از اصول «ياوارا» ميتواند مرد قوي هيکلي را پرتاب کند و يا به نحو موثري از قدرتش براي خنثي کردن قدرت يک مرد قوي هيکل استفاده کند.
استراتژي جودويي
استراتژي جودويي (JUDO STRATEGY) روشي براي رقابت با حريفان قدرتمندتر است كه بـــر مهارت بيش از بزرگي و قدرت تاكيد ميكند.
البته ناگفته نماند كه قبل از توسعه استراتژي جودويي، مفهومي به نام اقتصاد جودويي مطرح گشت كه حداقل 20 سال از موضوعهاي مهم درجهان اقتصاد بوده است. جوديس جلمن و استيون سالوپ، دو اقتصادداني بودند كه واژه اقتصاد جودويي را ابداع كردند. اقتصاد جودويي راهبردي است كه به يك شركت اجازه ميدهد كه از رقيب بزرگتر به عنوان مزيت براي خود بهره بگيرد.(4)
تفكر اصلي پشت اين روش – تبديل قدرت رقيب به نقطه ضعف – بسيار جذاب است. اما اقتصاد جودويي محدوديتهاي مهمي نيز دارد. براي مثال، اجراي آن بسيار مشكل است و بايد گفت كه شما نميتوانيد رقباي بزرگتر را تهديد كنيد، ديگر اينكه بايد آنها را متقاعد سازيد كه منظورتان همان چيزي است كه ميگوييد.
چرا بعضي از شركتها بر رقباي قويتر خود غالب ميشوند درحالي كه بعضي ديگر مغلوب آنها ميشوند. اين سوالي است كه همه شركتهايي كه اهداف عالي را دنبال ميكنند درنهايت با آن مواجه ميشوند.
در اين روش از شيوه هاي رقابت رودررو كه اصولاً باب طبع رقباي بزرگ و قوي است اجتناب ميشود، درعوض بر سرعت و تفكر خلاق تاكيد ميشود.
اصول جودو
در جودو 2 نوع مهارت کلي وجود دارد :
1- فنون تکنيکي : مجموعه حرکات دقيق که براي غلبه برحريف در پي هم ميآيند.
2- فنون تاکتيکي : خلق شرايطي که ميتوان تحت آن شرايط، فنون تکنيکي را به خوبي بهکار برد. فنون مذکور بر اساس 3 اصل مهم قرار دارد كه به شما اجازه ميدهد علاوه بر پايداري در مقابل رقباي قدرتمند بتوانيد كاري هم انجام دهيد. در استراتژي جودويي با تسلط بر 3 اصل حركت، تعادل و قدرت اهرمي ميتوان فرصت غلبه بر رقباي قدرتمند را افزايش داد.
تسلط بر حركت
استراتژي جودويي همانند ورزش جودو، با حركت شروع ميشود. در جودو، حركت هم جنبه تهاجمي و هم جنبه دفاعي دارد.
تدابير مشابهي ميتواند به شركتها كمك كند تا قدرت بازار را دردست بگيرند و آن را از دسترس رقباي قدرتمند دور نگه دارند. تسلط بر حركت شامل 3 تكنيك ذيل است:
تكنيك شماره 1 – فن سگ خانگي كوچك (PUPPY DOG PLOY) : درهر نوع رقابت، اولين هدف شما اين است كه در بازي بمانيد. بنابراين، استراتژي جودويي به مبارزان توصيه ميكند تا يك رفتار حد وسط از خود بروز دهند و از مبارزات رودررو كه احتمال پيروزي شان كم است خودداري كنند. اين توصيه به مذاق خيلي از مديران خوش نميآيد. در يك بازار شلوغ اغلب گفته ميشود، شما بايد فرياد بزنيد تا ديگران صداي تان را بشنوند. شما بايد جسور باشيد تا بتوانيد مشتري را جذب كنيد و اعتبار بيابيد و اغلب اين به معني حمله رودررو و مستقيم با غولهاي بازار است.
تكنيك شماره 2 – شناخت فضاي رقابتي: درحالي كه فن سگ خانگي كوچك عمدتاً درمورد دفاع است، در تكنيك شناخت فضاي رقابتي وارد عمل ميشويد. اينجا جايي است كه با مشخص كردن يك فضاي رقابتــــــي ميتوانيد پيشگام اين معركه شويد.
اما هر قهرمان نقاط ضعفي هم دارد كه وجود اين نقاط ضعف اغلب به اين علت است كه او شديداً بر قدرتهاي اصلي اش سرمايه گذاري كرده و آن را ارتقا داده است. با استفاده از اين نقاط ضعف ميتوان بر حريف غلبه كرد.
تكنيك شماره 3 – حركات سريع پي در پي نهايي: با تركيب دو تكنيك اول حركت، شما فرصت مييـــابيد كه به دنبال آن، براي تقويت موقعيت تان از انجام حملات پيدرپي استفاده كنيد. يك روز در آينده اي نه چندان دور و هم اكنون و در اين روزهاي كنوني، رقباي شما حقيقت را در مورد فن سگ خانگي كوچك درخواهند يافت و به يك فضاي رقابتي جديد خواهند پرداخت و تلاش ميكنند تا از مزيتهاي اندازه و قدرت بالاتر خود استفاده كنند. با انجام حركات سريع و پي در پي نهايي ميتوانيد اين روز را به تعويق بيندازيد و از پيشگام بودن در بازار نهايت استفاده را ببريد.
كنترل تعادل
حركت ميتواند به شما كمك كند كه از مبارزات رودررو و مستقيم با رقباي قويتر و بزرگتر خودداري كنيد. اگرچه بايد در عرصه مبارزه به رقابت پرداخت. در استراتژي جودويي و در جودو، بايد ياد گرفت كه با رقيبان درگير شد و اين جايي است كه نقش تعادل مهم ميشود.
در آغاز مسابقه جودو، هر بازيكن براي اينكه يقه يا آستين حريف را بگيرد و با اين هـــدف كه بتواند حريف را در يك موقعيت بي تعادلي هل دهد با حريف مبارزه ميكند. در اين اثناء طرف مقابل بايد از يك قانون ساده كه برخلاف شم دروني اوست پيروي كند: به جاي اينكه مقاومت كند بايد نيرويي كه باعث موفقيت حريفش ميشود را ضعيف كند. به جاي اينكه نيروهاي همسان را عليه يكديگر اعمال كند، وقتي كشيده ميشود هل دهد و وقتي هل داده ميشود حريف را بكشد. كساني كه جودو كار ميكنند، ياد ميگيرند توانايي هايشان و تعادلشان را به وسيله بي اثركردن حركات حريف حفظ كنند، سپس از حركات بـــــــدن حريف براي غلبه بر وي استفاده ميكنند. (7)
يك سري تكنيك هاي مشابه به شركتها كمك ميكند كه در مقابله با حريفان قويتر، آنها را تحت كنترل خود درآورند. جودو- استراتژيست هاي ماهر با چسبيدن به حريف، مانع حمله او ميشوند و تاثير خود را به فضاي رقابتي به حداكثر ميرسانند. كنترل تعادل هنگام مبارزه با حريف شامل چهار تكنيك جودويي است.
تكنيك شماره 4 – بچسب به حريف: با چسبيدن به حريف، زودتر از اينكه او اقدام به اين كار كند در رقابت و مبارزه پيشدستي كنيد: پيروزشدن ذاتاً نيازمند اين نيست كه شما در يك رقابت رودررو بجنگيد. با اين تكنيك شما بدون اينكه بجنگيد فرصت پيروزي خود را افزايش ميدهيد. همچنين ميتوانيد روابطي را با رقباي كنوني و يا رقباي آينده به وجود آوريد كه فضاي مانور آنها را محدود كند و يا به شما اجازه دهد از آنها بهره ببريد. هر دو اين كارها توانايي آنها براي حمله به شما را در آينده كاهش ميدهد. راههاي بسياري براي چسبيدن به حريف وجود دارد. اگر ميخواهيد كه از نبرد در آينده جلوگيري كنيد، با رقباي آينده تان شريك شويد و يا قرارداد همكاري امضا كنيد.
به خاطر داشته باشيد كه هدف اصلي چسبيدن به رقيب اين است كه شما از موقعيت خود در رقابت دفاع كرده و آن را تقويت كنيد.
تكنيك شماره 5 – از مقابله به مثل خودداري كنيد: گــــاهي اوقات با چسبيدن به حريف ميتوانيد انگيزه هايش را براي يك نبرد رودررو كــــاملاً تغيير دهيد. اگرچه اغلب علي رغم همه تلاشهاي شما، يك شركت رقيب درنهايت تصميم ميگيرد كه حمله كند. هنگاميكه اين اتفاق ميافتد حفظ تعادل خود نوعي مبارزه است.
تكنيك شماره 6 – وقتي توسط حـريف كشيده ميشويد، وي را هل دهيد: چسبيدن به حريف و جلوگيري از مقــــابله به مثل او به شما كمك ميكند احتمال حمله و يا تاثير آن را به حداقل برسانيد. فن هل دادن رقيب درحين كشيده شدن، درواقع به شما كمك ميكند كه نيرو و يا حركات بدن رقيب را به سود خود به كار بريد و يك قدم جلو بيفتيد. درواقع، با افزودن محصولات، خدمات و فناوري رقيب به حمله خود، ميتوانيد تعادل وي را بر هم بزنيد و او را با يك انتخاب دردناك و ناخوشايند مواجه سازيد: كه يا بايد استراتژي اوليه اش را رها كند و يا شكست آن رانظاره گر باشد.
تكنيك شماره 7 – يوكمي»UKEMI» تمرين كنيد: در جـــــودو، «يوكمي» تكنيك افتادن بي خطر است و به ميزان بسيار اندكي باعث كاهش برتري شخصي كه ميافتد نسبت به حريف ميشود كه درواقع هدف آن برگشت موثرتر شخص به مبارزه است. به عبارت ديگر، شما در يك باخت موقت و زودگذر به ميل خود تسليم حركات رقيبتان ميشويد، به جاي اينكه مقاومت كنيد و اين ريسك را كرده و كنترل خود را از دست بدهيد.
باخت موقتي در يك نبرد به شكست در كل جنگ منجــــــر نميشود. با يك عقب نشيني استراتژيك، ميتوانيد منابع خود را بازيابي كنيد و مجدداً در موقعيت بهتري براي مقابله با حريف آماده شويد.
شركت مايكروسافت اين درس را در نيمه دهه 1990 فراگرفت، وقتي كه تصميم گرفت از تلاشهايش براي پايه گذاري MSN به منظور ارائه خدمات ONLINE كه يك پروژه تقريباً يك ميليارد دلاري بود دست بردارد و خدماتش را فقط بر روي شبكه اينترنت متمركز سازد.
تسلط بر قدرت اهرمي
با تسلط بر «حركت» شما فرصت خود را براي ايجاد يك موقعيت قدرتمند اوليه افزايش داده و قبل از اينكه آنها عكس العملي از خود نشان دهند از رقبا پيشي ميگيريد. تكنيك هاي «تعادل» به شما اجازه ميدهند تا با رقباي بزرگتر و قوي تر روبرو شويد بدون اينكه مغلوب آنها گرديد. در بعضي موارد تنها با استفاده از همين دو اصل ميتوانيد موقعيت محكم و موفقيت آميزي براي خود به وجود آوريد. اما در بسياري از موارد، احتياج به «قدرت اهــــرمي» داريد تا پيروز گرديد.
تكنيك شماره 8 – امتيازات حريف تان را بالا ببريد: اين كار ممكن است پيش پا افتاده به نظر برســـد، اما بزرگترين امتيازات يك شركت ميتواند غالباً تبديل به بزرگترين ضعفهايش شود. اين امتيازات ممكن است به صورت نهفته و نامحسوس باشد
در اجراي اين تكنيك، هدف شما يافتن حركاتي است كه امتيازات حريف تان را تبديل به نقطه ضعف ميكند.
هدف ورزش جودو اين است که باعث چرخش نيروهاي رقبا به سمت ايجاد يک مزيت نسبي براي شرکت باشد و به مديران کمک ميکند که ياد بگيرند چگونه ميتوانند به صورت کاراتر با رقباي بزرگتر و قويتر به رقابت بپردازند. اين موضوع براي شرکتهاي مطرحي که توجهي به اندازه و چرخه عمر سازمان ندارند، يک چالش بزرگ است.
پيام اصلي ورزش جودو براي شرکتهايي که رقبايي قوي و جدي دارند، اين است که از درگيريها و نزاعهايي که به اصطلاح جودوکارها به سرشاخ شدن با آنها منجر ميشود پرهيز کنند، چرا که اين امر باعث کاهش قدرت سازمان و ازبين رفتن منابع مادي و انساني آن ميشود. و به جاي آن بايد با ايجاد سرعت در کار پرسنل و ايجاد يک فکر خلاق و استراتژيک در بين آنها، رقابتي پويا را شکل داد که از روبهرو شدن با رقباي بزرگ و اصلي دوري جويد.
در ورزش جودو، سعي ميشود از قدرت حريف عليه خود او استفاده شود. در عرصه سياست ولاديمير پوتين رئيس جمهور روسيه، شايد بهترين مثال عيني اين موضوع باشد، اوکه تربيت شده کا.گ. ب، بود به خوبي با جودو آشنا بود و تکنيکهاي جودو را هنگام انتخابات رياست جمهوري براي شکست رقبا استفاده کرد و پيروز ميدان شد. جودوکار ماهر ميتواند برتريها و نقاط قوت رقيب را در ثانيه هاي اول مسابقه درک وتحليل کرده واز آن اشتباهات به نفع خود استفاده كند
منابع وماخذ
-1 تدبير، 1384، شماره 155
-2 کيهان، محمد، (1380) «آموزش جودو»، تهران چاپ اول
3 – Yoffie & Mary Kwak. 2001.JUDO STRATEGY WRITTEN BY HARVARD UNIVERSITY.
! حميدرضا سعيدنيا : عضو هيئت علميدانشگاه آزاد اسلامي– واحد تهران شمال
! ! مهدي بني اسدي : دانشجوي کارشناسي ارشد مديريت بازرگاني دانشگاه آزاد اسلامي- واحد علوم و
تفکر متعالی شماره 10
شبکه متفکران 