رُكودي كه در سراسر جهان احساس ميشود
نويسنده: نوريل روبيني- مدير RGE Monitor، استاد اقتصاد كالج كسب و كار دانشگاه نيويورك
منبع: Foreign Policy
بايد ديد در عصر جهاني شدن، وقتي ايالات متحده به دوران سخت رشد اقتصادي وارد ميشود، چه كشور هايي متضرر ميشوند. در اينجا نگاهي به شرايط كشورهاي ديگر نقاط مختلف جهان مياندازيم:
بازندگان
مكزيك و كانادا: همسايگي با بزرگترين اقتصاد جهان مزاياي خود را دارد، ولي زيان هاي بزرگي نيز دارد. صادرات به ايالات متحده حدود يك چهارم توليد ناخالص داخلي (GDP) را در بر ميگيرد، بنابراين طرفين تجارت مستقيم، فشار ركود را متحمل خواهد شد.
چين: سريعترين اقتصاد در حال رشد جهان، نميتواند وقتي بزرگترين اقتصاد جهان دچار ركود ميشود به آن كمكي كند، امّا چون متكي به صادرات به ايالات متحده بعنوان عمده ترين منابع رشدش است، از اين ركود تأثير ميپذيرد. چين در سال هاي اخير رشد دو برابري داشته و به رشد دو رقمي دست يافته است. از نظر رسمي، كارشناسان اقتصادي چين انتظار دارند رشد اين كشور تحت تأثير ركود ايالات متحده به 9 درصد كاهش يابد، امّا در صورتي كه اين ركود ملايم باشد و فقط شش ماه ادامه يابد. در صورتي كه ركود ايالات متحده شديد– يعني يكسال يا بيشتر– باشد و بر مصرف كنندگان ضعيف ايالات متحده كه كمتر كالاهاي چيني ميخرند تمركز داشته باشد، رشد كشور چين به 6 تا 7 درصد، كه در واقع رقم بسيار پاييني است، كاهش خواهد يافت.
اندونزي، مالزي، تايوان، و كره جنوبي: چين مواد خام مورد نياز خود، مانند چوب و كائوچو را از كشورهاي جنوب شرقي آسيا مانند اندونزي و مالزي تأمين ميكند. ساير كشورهاي جنوب شرقي آسيا مانند تايوان و كره جنوبي، اجزاي تركيبي را به سراسر قاره ميفرستد كه اين اجزاء بعداً به محصولات تمام شده اي كه با كشتي به ايالات متحده فرستاده ميشوند، اضافه ميگردد. در صورتي كه كاهش صادرات چين به ايالات متحده منجر به كاهش تقاضاي چين براي كالاها و مواد خام از سراسر آسيا شود، احتمال اينكه هر دوي اين گروه صادر كنندگان دچار مشكل- آن هم مشكل شديد- شوند، وجود دارد. بطور اخص، فلزات، زغال سنگ و محصولات غذايي را در نظر بگيريد.
آمريكاي لاتين: شيلي مس صادر ميكند؛ برزيل مواد معدني و كاني؛ و آرژانتين احشام و علوفه. اگر ايالات متحده و چين مانند قبل از اين كالاها دريافت نكند، اين كشورها ناچار خواهند بود اين محصولات و هم چنين كالاهاي ديگر را به كشور ديگري بفروشند. در ركود شديد با روند شديد افت اقتصادي ايالات متحده، ممكن است قيمت كالاها به 20 تا 30 درصد كاهش يابد.
استوني، لتوني، ليتواني، مجارستان، بلغارستان، روماني: اين كشورها كسري زيادي دارند و افزايش قيمت شديد محصولات و وضعيت نابسامان بازار مسكن را تجربه ميكنند و ارزش پولي بسيار بالايي دارند. اگر به دليل تزلزل در بازار جهاني اعتبارات سرمايه ها بازدهي نداشته باشند، بدهيهاي شديدي براي اين اقتصاد هاي كوچك اروپايي به وجود خواهد آمد: خانوارهايي كه براي سرمايه گذاري رهني شان به فرانك سوييس يا يورو پول قرض كرده اند، ورشكست خواهند شد و به اين ترتيب، بانكهاي محلي از پول انباشته خواهند شد.
بريتانيا، فرانسه، و آلمان: همزمان با ركود در ايالات متحده، كاهش در ميزان تقاضاي ايالات متحده به معناي صادرات كمتر كارخانجات اروپايي و در نتيجه فروش و سود كمتر براي شركتهاي اروپايي نظير BMW، Unilever و ساير شركتهايي است كه همه چيز، از اتومبيل گرفته تا محصولات مصرفي توليد ميكنند. دلار ضعيفتر يعني اينكه ارزش سرمايه گذاريها در ايالات متحده – به يورو – با هدر رفتن جدي سرمايه مواجه است. قيمت بالاي نفت نيز كمكي نميكند و كاهش قيمت در بازار مسكن در بريتانيا، فرانسه، اسپانيا، و جاهاي ديگر، رشد را در سراسر قاره كُند ميكند.
ژاپن: اقتصاد ژاپن هميشه ضعيف است و همواره روي مرز بين رشد و ركود، و مرز بين تورم و كاهش قيمت قرار دارد. ركود شديد در ايالات متحده احتمالاً ژاپن را آن طرف مرز، و به ركود نوع خودش ميكشاند. بخش عمده اي از رشد ژاپن در سالهاي اخير ناشي از افزايش تقاضاي بيروني براي كالاهاي اين كشور (نظير لوازم الكترونيك مصرفي، اتومبيل و غيره) است و صادرات خالص بوسيله ين ضعيف بوده است. مصرف خصوصي داخلي ضعيف بوده، درحاليكه رشد دريافتي ها و درآمدها ثابت باقي مانده است. و بعنوان يكي از بزرگترين واردكنندگان انرژي، قيمتِ در حدود 100 دلار در هر بشكه ي نفت، رها شدن ِ هرچه زودتر از اين اقتصاد بيمار را براي توكيو سخت كرده است.
و برخي از معدود برندگان
ايالات متحده: به شكل كنايه آميزي، بعضي از بخش هاي اقتصاد ايالات متحده بزرگترين برندگان خواهند بود. براي مثال، دلار ضعيفتر به اين معناست كه توان رقابتي شركاي تجاري آمريكا كم ميشود در حاليكه توان رقابتي ايالات متحده بالا ميرود. شركت هاي آمريكايي از صادرات بيشتر به كشورهاي ديگر جهان سود خواهند برد. قيمت پايين مسكن براي مالكان كنوني خبر بدي خواهد بود، ولي براي اجاره كنندگان كه اكنون خريد خانه برايشان ارزان تر است، خبر خوبي خواهد بود.
واردات در اروپا، ژاپن، و چين: ركود در ايالات متحده و كُندي اقتصادي در جهان نهايتاً منجر به كاهش شديد قيمت نفت، انرژي، و ساير كالاها ميشود. بنابراين بايد انتظار داشت وارد كنندگان بزرگ در اين مناطق – خصوصاً اروپا، ژاپن، و چين – در اين شرايط نفع ببرند.
خريداران اروپايي: شايد كالاهاي آمريكايي هيچ گاه تا اين اندازه در مقابل يورو در دست مردم ارزان نبوده اند. اگر به تازگي از نيويورك سيتي ديدن كرده باشيد، ازدحام مردمي را ديده ايد كه به دنبال انجام معامله اي با دلار ضعيف هستند. اگر خريد كالاهاي لوكس، پوشاك، و كفش باعث پس انداز و صرفه جويي بيشتر و بيشتري شود، انتظار بيشتر شدن اين جمعيت اروپايي را نيز داشته باشيد. شايد اين موضوع باعث شود لبخند رضايتي نيز بر چهره خرده فروشهاي آمريكايي بنشيند.
تفکر متعالی شماره 10
شبکه متفکران 