اگر شما مدير شركت يا سازماني بوديد و از روي غفلت كيف مدارك يا لب تاپ خود را در اتومبيل خود جا گذاشتيد و زماني كه بر مي گرديد مي بينيد كه اتومبيل يا اموال اتومبيل تان را به همراه كيف يا كامپيوتر شخصي تان به سرقت بردند در كنار احتمال يك سرقت معمولي ، احتمال سرقت اطلاعاتي توسط شركت رقيب را نيز بدهيد .پس هميشه مراقب باشيد كه در معرض آفند اطلاعاتي رقيب يا دشمن قرار نگيريد .برتري اطلاعاتي دشمن مي تواند زمينه تحت الشعاع قرار دادن تصميم شما را فراهم سازد و اين يك موفقيت بزرگ براي دشمن شما است كه تصميم شما را برنامه ريزي كند و ذهن شما را در اختيار بگيرد . اين از طريق در اختيار قرار گرفتن اطلاعات شما امكانپذير است يعني جنگ اطلاعات .اما جنگ اطلاعات چيست ؟ ولي بهتر است قبل از پرداختن به مفهوم جنگ اطلاعات ببينيم منظور از اطلاعات چيست ؟
اطلاعات (1)
در تعریف اطلاعات معمولاً آن را منبعی بسیار ارزشمند میدانند که اساسا از ترکیب دو چیز تولید میشود؛ یکی پدیدهها یا داده هائی که مشاهده میشوند و دیگری دستورالعملها و سیستمهای لازم برای تحلیل و تفسیر این دادهها تا معنادار شوند. در جنگ های گذشته و کلاسیک، طرف های درگیر به صورت » غیرمستقیم» بر اطلاعات دشمن » تاثیر» می گذاشتند (مثلا از طریق پرتاب عروسک چترباز از هواپیما یا ارسال پیام های گمراه کننده) و هدف اصلی آنها فریب طرف مقابل بود .
جنگ اطلاعات
لغتنامه دانشگاه پرینستون، که از جمله معتبرترین مراجع اینترنتی است، جنگ اطلاعاتی را به صورت «کاربرد اطلاعات یا فناوری اطلاعات در خلال بحران یا درگیری برای تحقق یا پیشبرد اهداف مشخص علیه یک یا چند دشمن مشخص» تعریف میکند.وزارت دفاع آمریکا در اواخر دهه 1990 اين تعريف را پيشنهاد داد :»جنگ اطلاعاتی عبارت است از اقدامات اتخاذ شده برای تحقق برتری اطلاعاتی که از طریقتاثیرگذاری بر اطلاعات و سیستمهای اطلاعاتی دشمن از استراتژی نظامی ملی پشتیبانی کرده و در عین حال اطلاعات و سیستمهای خودی را ارتقاء بخشیده و از آنها دفاع میکند.»
در حالیکه بعض از کارشناسان قدیمیتر دیدگاهی سنتیتر داشته و از دریچه فناوری معمولی (یا سطح پایین)[3] به موضوع نگریسته و جنگ اطلاعاتی را شامل » تبلیغات، عملیات روانی، و عملیات فریب با هدف بازدارندگی، گیجکردن، به تاخیر انداختن اقدامات، یا شگفت زده کردن دشمن» میدانند.
و در نهايت خلاصه اي از دائره المعارف ویکیپدیا خواندني است كه پس از معرفی جنگ فرماندهی و کنترل جامعترین تعریف ممکن را برای جنگ اطلاعاتی ارائه میدهد:»جنگ فرماندهی و کنترل عبارت است از کاربرد یکپارچه امنیت عملیات، فریب نظامی، عملیات روانی، جنگ الکترونیک، و تخریب فیزیکی برای تاثیرگذاری، افت کیفیت، یا تخریب توانمندیهای فرماندهی و کنترل دشمن و در عین حال حفاظت از توانمندیهای فرماندهی و کنترل خودی در برابر اقدامات مشابه دشمن. زمانی که هدف اصلی چنین جنگی چیزی بیش از فرماندهی و کنترل و ارتباطات دشمن باشد از اصطلاح عمومیتر جنگ اطلاعاتی استفاده میشود که در سطوح غیرنظامی همچون جنگ دیپلماتیک و سیاسی و دیگر اشکال ارتباطات نیز کاربرد دارد.»
و خلاصه بايد گفت در جنگ رواني اطلاعات، دستور العملها و نهایتاً اقدامات و برداشتهای ذهنی انسانها مورد حمله قرار مي گيرد . آن مديري كه تحت سرقت قرار گرفته حالا بايد منتظر عمليات اطلاعاتي باشد مي پرسيد عمليات اطلاعاتي چيست ؛خوب چيست ؟
عمليات اطلاعاتي
اين مدير تحت سرقت گرفته ما تعجب نكند كه امكان دارد از فرداي روز سرقت در آماج يك عمليات آفندي حساب شده از طرف رقيبش قرار بگبرد همچون
- استفاده از جزوهها، اعلامیهها، و برنامههای مختلف رسانه اي برای تاثیرگذاری بر افکار و اقدامات مخاطبان مدير سرقت شده
- ایجاد تصاویر ذهنی نادرست درباره قدرتها و ضعفهای رقيب ( سارق ) به منظور گمراه کردن طرف مقابل (مدير سرقت شده )
- ایجاد مانع دسترسی به هرگونه اطلاعاتی که شاید برای طرف مقابل يا همان مدير سرقت شده مفید باشد
- ارسال برنامهها و ویروسهای مخرب با هدف خرابکاری در سيستم تحليل گر مدير سرقت شده.
در هر صورت عملیات اطلاعاتی در زمان رقابت عبارت است از هرگونه حمله با قصد ایجاد اختلال در بهرهبرداری از سیستمهای اطلاعاتی یا جریان اطلاعاتی صرف نظر از اینکه چه ابزار یا ابزارهائی استفاده میشوند. در چنین نوع حملاتی شاید از اطلاعات به عنوان یک سلاح برای فریب طرف مقابل یا تاثیرگذاری بر روانشناسی و قدرت تصمیمگیری او استفاده شود.. بنابراین عملیات اطلاعاتی رقيب را قادر می سازد که اراده شمارا تضعیف یا نابود کرده و در ضمن آرايش توانمندي خويش عليه شما را حفاظت كرده و جلوگيري از تخريب اراده نيرو هاي خويش كند . بدين وسيله داده هايي را براي راهبرد تصميم نيرو هاي خويش و شما فراهم ميكند . پس مراقب اطلاعات شركت خويش باشيد
پي نوشت :
(1) ادبیات موضوع، الگوها و شرایط جنگ سایبر [27 Dec 2006] [ انديشگاه شريف] منبع: http://www.ayandehnegar.org
تفکر متعالی شماره 12
